Stok kontrol yönetimi, sağlıklı bir ticari faaliyet işleyişi için büyük önem taşıyan adımlardan biridir. Yeterli miktarda ürün stoklamak, bunun devamlılığını sağlamak, stokların giriş – çıkışlarını yönetmek, saklanma ve taşınma koşullarını ideal bir seviyede tutmak, stok kayıtlarını doğru bir şekilde tutmak gibi hassas aşamaları vardır. Ürün sayısı arttıkça hassasiyet de artar.
E-ticaret yaparken stoklarınızı kontrol edebileceğiniz bir sisteminiz olmalıdır. Küçük veya orta ölçekte bir firma bile olsanız, stokları manuel olarak kontrol etmek pek çok soruna yol açacaktır. Stokları satış verilinizle karşılaştırmalı, ne miktarda tutup ne kadar artırabileceğinizi öngörebilmelisiniz.
Bu yazımızda sizler için e-ticarette stok kontrolü nasıl yapılır; malzeme kontrolü nedir, güvenlik stoğu nedir, stok kontrolü nedir, envanter kontrolü nedir ve satışlarla ilişkisi nasıldır, ideal stok yönetimi nasıl yapılır sorularını yanıtladık.
E-ticarette stok kontrol yöntemleri nelerdir?
E-satış yapan firmalar, eğer dropshipping yapıyorlarsa depo-stok yönetimine ihtiyaç duymazlar, yine de tedarikçi firmayla beraber stok takibini yapmaları gerekir.
Firmalar, e-ticaret yaparken kendi ürünlerini satıyorlarsa stok kontrolü için farklı yöntemleri tercih edebilirler.
Örneğin kendi depolarını tutabilir veya başka bir firmanın deposundan ve stok kontrol yöntemlerinden faydalanabilirler. Kendi yazılımlarını geliştirebilir, stok kontrol yazılımları satın alabilir ya da satışta kullandıkları entegrasyon sistemini stok yönetimi için de kullanabilirler.
Burada 2 yönetim alanı karşımızı çıkar:
* Fiziksel stok kontrolü
* Yazılımsal stok kontrolü
Stok kontrolü / envanter kontrolü, bu iki alanın yönetimidir. Alanların beraber çalışması gerekmekle birlikte kontrol yöntemleri farklılık gösterir. Stok yönetimi, satışları doğrudan etkileyecektir. Kimi zaman satışın yönünü de değiştirebilir. Aşağıdaki rehberimizde yöntemlerin ve satışın sağlıklı işleyişi için neler yapılması gerektiğini bulabilirsiniz.
Ücretsiz Pazaryeri Entegrasyon
1. Fiziksel Stok Kontrol Yöntemleri
·Depo lokasyonunuzu belirleyin
E-ticaret için en önemli noktalardan biri, Türkiye’nin her yerine (hatta gerekirse yurtdışına) kargo gönderimi yapabileceğiniz bir deponuzun olmasıdır. Başta sadece belli bir bölgeye gönderim yapsanız bile satışların büyüyebileceğini göz önünde bulundurarak konum seçimi yapabilirsiniz.
Bir lojistik firmasının deposuyla anlaştınız diyelim, firmanın muhtemelen ana depo ve bölge depoları olacaktır. Satış yoğunluğunuza göre kargo süresi ve maliyetini azaltmak için ürünlerin bir kısmını bölge depolarda da tutabilirsiniz.
·Ürün yapısına göre deponuzu seçin
Ürünlerinizi kendi deponuzda veya depo faaliyetleri yürüten başka bir firmanın deposunda stoklayabilirsiniz. Soğuk zincir ürünleri satıyorsanız sıcaklıkları ayarlanabilen depolar seçmelisiniz. Değilse; ürünlerin etiketlenme, kolilenme, taşınma, sayılma işlemlerinin zorlanmadan yapılabileceği alanlar tercih etmelisiniz.
Ürünleriniz soğuk zincire dahil olmasa bile deponun havalandırılması, ışık alıp almaması, ürünlerin bekleme konumları gibi etmenler önemlidir. Bu etmenlerin, zaman içinde ürünlere mümkün olan en az yıpranma payına neden olmaları gerekir.
·Elleçleme işlemlerinizi düzenli olarak uygulayın
Elleçleme; ürünlerin kutulanıp, kolilenip, etiketlenmesi ve satışa hazır stoklara dönüştürülmesidir. Tedarikçiden temin edilen ürünler dökme halde, toplu olarak gelebilir. Bunlar ham stoklardır. Ham stokların belli bir kısmı ayrılır ve elleçlenmiş şekilde depolanır.
Elleçleme işlemi için düzenli olarak malzeme kontrolü yapılmalıdır. Yeterli kutu, koli, etiket var mı, bu malzemeler üzerinde yenilenmesi gereken bir bilgi var mı, kontrol edilmelidir.
·İlk giren ilk çıkar (FIFO) prensibini uygulayın
Eğer son kullanma tarihi olan bir envanteriniz varsa FIFO (First In First Out) prensibini uygulamak zorunludur. Deponuza önce giren ürünlerin çok büyük ihtimalle son tüketim tarihleri de daha önce olacaktır.
Ürünlerinizin son kullanma tarihi olmasa bile yıpranma payı unutulmamalıdır. Kutularda bekleyen, satışa hazır ürünler herhangi bir müdehale olmasa da zaman içinde yıpranabilir. Bu yüzden ilk giren ürünlerin elleçlenip satışta ilk çıkarılacak ürünler olmaları gerekir.
·Hasarlı ve tarihi geçmiş ürünleri belirleyin
Stoktaki ürünlerinizin düzenli olarak fiziksel kontrolleri yapılmalıdır. Kontroller sonrasında hasarlı olanlar ayrılmalıdır. Hasarlı ürünler, eğer kutu değişimi gibi bir işlemle düzeltilemiyorsa hasarlı stok olarak kaydedilmeli ve satış stoğundan çıkarılmalıdır. Bu ürünler promosyon olarak dağıtılabilir.
Ürünlerin LOT numaraları son tüketim tarihlerini belirtir ve LOT numaralarına göre çıkış yapılması gerekir. Bu, çoğunlukla FIFO prensibine uyacaktır. Bazense daha önce tedarik edilen ürünlerin LOT numaraları daha geç bir tarihi gösterebilir. Bu duruma dikkat etmek gerekir.
Kontrollere rağmen kullanım tarihi geçmiş ürünler çıkabilir. Bunlar da satış stoğundan ayrılmalıdır. Tüketim tarihi yaklaşan bir ürün de promosyon olarak gönderilebilir.
·Stok sayımınızı düzenli olarak yapın
Fiziksel stok sayımı, stok kontrolünün en gerekli adımlarından biridir. Stok sayınız çok fazlaysa tabii ki bu sürekli yapılacak bir işlem olamaz. Bu nedenle belirli periyotlarla; örneğin ayda bir, 6 ayda bir, yılda bir gibi stok sayımı yapılabilir.
Geniş bir envantere sahipseniz, ürün bazlı satış grafiklerine göre tüm stokları saymak yerine bölüm bölüm sayım işlemini yapabilirsiniz.
Eğer bir stok entegrasyon sistemi kullanıyorsanız, bu süreci çok daha zahmetsiz ve profesyonel olarak yürütebilirsiniz.
2. Yazılımsal Stok Kontrol Yöntemleri
·Stok kontrol program veya yazılımları kullanın
Fiziksel stok kontrol yöntemlerinde saydığımız her adım, bir yazılımla desteklenmediği sürece yetersiz kalacaktır. Satış ve stok yönetimi için ikisinin beraber yapılması gerekir.
Satış kaydı tutarken ve elinizde ne kadar stok bulundurmanız gerektiğini hesaplarken, ürün entegrasyonu gibi bir program desteği almalısınız. Aksi takdirde, her seferinde fiziksel sayım yapamayacağınız için kalan stoğu yanlış hesaplayabilirsiniz. Bu da satış yönetiminde birçok hataya ve bölge satışlarınızı karşılayamamanıza neden olabilir.
Satış yapmaya başlamadan önce stok durumunuzu elektronik bir sisteme girmeli ve takip eden süreçler boyunca bu sistem üzerinden yönetebilmelisiniz.
·Dönemsel stok seviyenizi belirleyin
Satışlarınızla beraber değerlendirerek dönemsel stok seviyeleri hesaplamalısınız. Depoda bulundurmanız gereken aylık minimum stok miktarı ve yıllık maksimum stok seviyesini belirlemelisiniz.
Eğer bir ürünü 1 ayda tedarik edebiliyorsanız, deponuzda bulundurmanız gereken minimum ürün miktarı ortalama 1 aylık satışınız kadardır. Bu miktara emniyet stoğu da denir. Tedarik zincirinde gecikme ihtimali varsa miktarı artırabilirsiniz.
·Stok giriş – çıkışlarınızı kontrol edin
Stok girişleri tedarik ve iadelerle gerçekleşir.
Stok çıkışları ise satış, promosyon çıkışı ve ölü stok (hasarlı / SKT’si geçmiş) ayrımı ile.
Tüm giriş-çıkışları takip edebiliyor ve doğru bir şekilde kayıtlarını tutabiliyor olmalısınız.
·Net stok kodları kullanın
Stoklarınızı basit ve net kodlarla kaydetmelisiniz.
Örneğin satışa hazır olmayan A ürününü HAM-A, elleçlenmiş ürünü EL-A, hasarlıları HAS-A gibi kodlayabilirsiniz.
·Stok yenileme periyotları belirleyin
Bu bölüm satış yönetimiyle beraber yapılmalıdır. Satış büyüklüklerinize göre deponuzda bulundurmanız gereken ürün çeşidi ve miktarını hesaplayabilmelisiniz.
E-ticarette Stok Kontrol Yönetimi ve Satışlar
E-ticaret stok ve satış yönetiminde ilk adım, tedarik edilecek stok miktarını belirlemektir. İlk seferinde henüz satış grafiğinizin nasıl ilerleyeceğini bilmediğiniz için kontrollü alım yapılmalıdır.
İlerleyen zamanlarda alınması gereken stok miktarını toplanan datalara göre belirlersiniz.
Yaptığınız satış ve sipariş analizleri, bölgesel satış grafikleri, sıcak satış zamanları; en çok alım yapan müşteri, bölge, ürün çeşidi gibi bilgileri toplamalı, analiz etmeli ve raporlamalısınız. Bu size takip etmeniz gereken satış haritanızı çıkaracak ve yeni stratejiler geliştirmenizi sağlayacaktır.
Satış hacminiz arttıkça minimum stok seviyenizi de artırabilir, ürün çeşidinizi geliştirebilirsiniz.
Nesatılır.com, ücretsiz pazaryeri entegrasyon hizmeti ile size büyük bir avantaj sağlar!
Ücretsiz Pazaryeri Entegrasyon
– Nesatılır.com pazaryeri entegrasyonu sayesinde tüm stok, satış ve sipariş sürecini tek bir panel üzerinden yönetebilirsiniz.
– Hangi bölgeye ne kadar gönderildi, satış frekanslarına göre elinizde bulundurmanız gereken minimum stok miktarı nedir, hangi barkod numaralı (MPN GTIN kodlu) ürünler satıldı ve yeni stok görünümü nedir, 1 ay sonunda tahmini stok sayınız ne olacak gibi pek çok çalışmayı entegrasyon verilerinizle yapabilirsiniz.
– Sadece Nesatılır pazaryeri entegrasyonun sunduğu özel satış analizleri ve grafiklerine ulaşabilirsiniz.
– Ürün, bölge, müşteri; ay, gün, hatta saat bazlı satış frekanslarını takip edebilirsiniz.
– Tamamen ücretsiz olan entegrasyon üyeliği ile stok kontrol maliyetlerinizi düşürebilirsiniz.
Siz de ücretsiz pazaryeri entegrasyonuna kaydolarak Nesatılır.com’un sağladığı birçok avantajdan faydalanabilirsiniz!